Is planoloog zijn een professie?

Planologen; ze hebben hun eigen opleidingen en vakbladen, spreken hun eigen vaktaal, en bij sommigen staat ‘ planoloog’ daadwerkelijk vermeld op hun visitekaartje. Maar in hoeverre is zijn van ruimtelijk planner een beroep?

Als bijdrage aan een onderzoeksproject van Tuna Tasan en Willem Korthals-Altes besprak Ekistics deze vraag. Een duidelijk ‘ja’ of ‘nee’ kwam niet uit de discussie naar voren en dat maakt het des te interessanter.

Wat is het dat de planoloog, planoloog maakt? Ze zijn ‘tolken’, zo werd gesteld. Ze verbinden verschillende actoren, ieder met hun eigen taal en sprekend vanuit hun eigen perspectief, rond een ruimtelijke vraagstuk. Tegelijkertijd werd geopperd dat planologen vooral navigators zijn. Ze zoeken naar wat kan, binnen de grenzen van wat mag. Dat vraagt kennis over juridische kaders en financiële mechanieken, en ervaring en creativiteit om heir handig in te manoeuvreren. Een derde perspectief op de rol van de planoloog is die van ruimtelijk visionair. Daarbij gaat het om het verkenning van wenselijke ontwikkelingspaden en het smeden van coalities rond deze paden.

De vraagt blijft, in hoeverre de kennis, vaardigheden en houding die aan deze rollen verbonden zijn, specifieke capaciteiten van planologen zijn. Een blik op het werkveld leert ons dat ook economen, sociologen, politicologen, ingenieurs en juristen het ruimtelijk ontwikkelen van Nederland tot hun beroep hebben gemaakt. Ze zijn ‘stiekem’ een beetje planoloog geworden!

Advertenties

Jonge planologen zoeken nieuwe rol

Nu de overheid zich deels terug trekt uit de ruimtelijke ordening en de bouwsector op z’n gat ligt, is het voor startende planologen moeilijker een eerste baan te vinden. Tegelijkertijd verschuift met de toenemende aandacht voor zelforganisatie, bottom-up stedenbouw en organische ontwikkelen het speelveld. Vraaggestuurde ontwikkelingen staan centraal en dat biedt kansen voor startende planologen. Daarvoor dienen zij zich wel een andere rol aan te meten.

De leden van Ekistics discussieerden met elkaar of deze redenering hout snijdt en hoe deze rol dan invulling zou moeten krijgen. Startpunt was de stelling dat binnen de hierboven geschetste context jonge planologen zelf initiatieven moeten starten, collectieve dienen te vormen en tot visies en plannen kunnen komen. Kortom, activistische planning met de jonge planoloog als aanvoerder!

Er zijn veel sprekende voorbeelden waarbij planologen, stedenbouwers en andere jonge ruimtelijke professionals, al dan niet in samenwerking met anderen, zelf projecten zijn gestart. Vanuit hun passie hebben zijn vervolgens andere partijen warmgemaakt voor nieuwe onderzoeksvragen en opdrachten  en zo hun uiteindelijke eigen werk gegenereerd. Denk aan MAAK050 in Groningen of De Luchtsingel van ZUS in Rotterdam. Meer voorbeelden zijn te vinden op  De Energieke Stad of Kracht in NL.

De vraag is wie de sprong in het diepe aandurft. Het lijkt in eerste instantie minder in de genen van de beleidsmatig en bestuurskundig getrainde planologen te zitten in vergelijking met hun collega’s in de architectuur en stedenbouw. Daarnaast is het een moeilijke afweging wanneer energie te steken in sollicitaties en wanneer in de ontwikkeling van eigen projecten. Tegelijkertijd bezitten planologen met hun integrale blik en verbindend vermogen juist belangrijke kwaliteiten om initiatieven op te starten en naar een hoger plan te tillen. Daarbij biedt de huidige technologie veel kansen ideeën uit te werken en netwerken te vormen zonder grote financiële voorinvesteringen te moeten doen. Sommige aanwezigen roken hun kans en weten zich met Ekistics verzekerd van een uitstekend netwerk om hun initiatieven tot een succes te maken.